Sakrament chrztu ┼Ťwi─Ötego

Chrzty w naszej Parafii ┬áodbywaj─ů si─Ö w

II i IV niedziel─Ö ka┼╝dego miesi─ůca,

podczas Mszy ┼Ťw. o godz. 10,30.

W sytuacjach wyj─ůtkowych wed┼éug uzgodnienia z ks. Proboszczem w kancelarii.


Chrzest to brama sakrament├│w, konieczny do zbawienia przez rzeczywiste lub zamierzone przyj─Öcie, kt├│ry uwalnia ludzi od grzech├│w, odradza ich jako dzieci Bo┼╝e i przez upodobanie do Chrystusa niezniszczalnym charakterem w┼é─ůcza ich do Ko┼Ťcio┼éa, jest wa┼╝nie udzielany jedynie przez obmycie w prawdziwej wodzie z zastosowaniem koniecznej formy s┼éownej (Kodeks Prawa Kanonicznego kan. 849).

Przyjmuj─ůcy chrzest powinien mie─ç, je┼Ťli to mo┼╝liwe, chrzestnego. Ma on doros┼éemu towarzyszy─ç w chrze┼Ťcija┼äskim wtajemniczeniu, a dziecko wraz z rodzicami przedstawia─ç do chrztu oraz pomaga─ç, ┼╝eby ochrzczony prowadzi┼é ┼╝ycie chrze┼Ťcija┼äskie odpowiadaj─ůcemu przyj─Ötemu sakramentowi i wype┼énia┼é wiernie z┼é─ůczone z nim obowi─ůzki

(Kodeks Prawa Kanonicznego 872).

Jakie dokumenty należy dostarczyć i jakie spełnić warunki?

Na co najmniej miesi─ůc przed planowanym chrztem nale┼╝y do kancelarii parafialnej dostarczy─ç dokumenty:

  • akt urodzenia z Urz─Ödu Stanu Cywilnego;
  • personalia rodzic├│w dziecka (imiona, nazwiska, daty i miejsce urodzenia, adresy zamieszkania);
  • ┼Ťwiadectwo ┼Ťlubu ko┼Ťcielnego rodzic├│w;
  • dane o rodzicach chrzestnych (imi─Ö i nazwisko, dat─Ö urodzenia, adres zamieszkania);
  • za┼Ťwiadczenia od chrzestnych (z parafii miejsca zamieszkania) stwierdzaj─ůce, ┼╝e mog─ů by─ç dopuszczeni do tej funkcji;

Obowi─ůzkowo nale┼╝y tak┼╝e:

  • uczestniczy─ç w konferencji przed chrztem
  • przyst─ůpi─ç do sakramentu pokuty (rodzice i rodzice chrzestni);
  • z┼éo┼╝y─ç podpisy w ksi─Ödze chrztu (w niedziel─Ö chrztu na 15 min. przed chrztem ÔÇô w zakrystii)

Kto mo┼╝e by─ç rodzicem chrzestnym?

Do przyjęcia zadania chrzestnego może być dopuszczony ten, kto: 

  • jest wyznaczony przez przyjmuj─ůcego chrzest albo przez jego rodzic├│w, albo przez tego, kto ich zast─Öpuje, a gdy tych nie ma, przez proboszcza lub szafarza chrztu, i posiada wymagane kwalifikacje oraz intencj─Ö pe┼énienia tego zadania;
  • uko┼äczy┼é szesna┼Ťcie lat, chyba, ┼╝e biskup diecezjalny okre┼Ťli┼é inny wiek albo proboszcz lub szafarz jest zdania, ┼╝e s┼éuszna przyczyna zaleca dopuszczenie wyj─ůtku;
  • jest katolikiem, bierzmowanym i przyj─ů┼é ju┼╝ sakrament Naj┼Ťwi─Ötszej Eucharystii oraz prowadzi ┼╝ycie zgodne z wiar─ů i odpowiadaj─ůce funkcji jak─ů ma pe┼éni─ç;
  • jest wolny od jakiejkolwiek kary kanonicznej, zgodnie z prawem wymierzonej lub deklarowanej;
  • nie jest ojcem ani matk─ů przyjmuj─ůcego chrzest (kan. 874 ┬ž1);
  • ochrzczony, nale┼╝─ůcy do niekatolickiej wsp├│lnoty ko┼Ťcielnej, mo┼╝e by─ç dopuszczony tylko razem z chrzestnym katolikiem i to jedynie jako ┼Ťwiadek chrztu (kan. 874 ┬ž2);

Jak wygl─ůda ceremonia chrztu?

Analizuj─ůc normy prawa kanonicznego pod k─ůtem praw i obowi─ůzk├│w rodzic├│w wzgl─Ödem swoich dzieci, dostrzegamy, ┼╝e Prawodawca pr├│cz wychowania fizycznego, spo┼éecznego, kulturalnego i moralnego, wyr├│┼╝ni┼é tak┼╝e wychowanie religijne, kt├│re w wypadku chrze┼Ťcijan uto┼╝samia si─Ö z wychowaniem chrze┼Ťcija┼äskim (por. kan. 1136). Wychowanie religijne dziecka w rodzinie katolickiej, sw├│j istotny akcent znajduje w chrzcie ┼Ťw., do kt├│rego rodzice powinni stara─ç si─Ö doprowadzi─ç ju┼╝ w pierwszych tygodniach jego ┼╝ycia.

Trudno sobie wyobrazi─ç, aby zatroskani rodzice nie uczestniczyli w chrzcie swojego dziecka, tym bardziej, ┼╝e w samym obrz─Ödzie chrztu pe┼éni─ů wa┼╝ne zadania. Przede wszystkim uczestnicz─ů w modlitwie odmawianej przez ca┼ée zgromadzenie wiernych i wys┼éuchuj─ů pouczenia celebransa, ale tak┼╝e pe┼éni─ů istotne czynno┼Ťci liturgiczne:

  • prosz─ů publicznie o chrzest swojego dziecka;
  • kre┼Ťl─ů znak krzy┼╝a na jego czole;
  • wyrzekaj─ů si─Ö szatana i sk┼éadaj─ů wyznanie wiary;
  • zbli┼╝aj─ů si─Ö z dzieckiem do chrzcielnicy;
  • zapalaj─ů ┼Ťwiec─Ö dziecka;
  • otrzymuj─ů specjalne b┼éogos┼éawie┼ästwo przeznaczone dla matek i ojc├│w.

Od momentu chrztu spoczywa na rodzicach obowi─ůzek doprowadzenia dziecka do poznania Boga i przygotowania do przyj─Öcia kolejnych sakrament├│w. By zadanie to by┼éo mo┼╝liwe do spe┼énienia, niezb─Ödna jest w┼éa┼Ťciwa atmosfera domu rodzinnego, kt├│r─ů mo┼╝na by okre┼Ťli─ç jako religijn─ů. Wytwarzaj─ů j─ů rodzice, jak i inni cz┼éonkowie rodziny, poprzez swoje post─Öpowanie. Chodzi o atmosfer─Ö kt├│ra umo┼╝liwia, albo przynajmniej u┼éatwia normalny rozw├│j ┼╝ycia religijnego w rodzinie. Warunkiem stworzenia takiej atmosfery jest powa┼╝ne traktowanie spraw religijnych, kt├│re wyra┼╝a si─Ö m.in. w praktykach religijnych.

Najbardziej podstawowe to: codzienny pacierz i uczestnictwo w Mszach ┼Ťw. w dni nakazane. Wiemy, ┼╝e nawet to minimum nie zawsze jest wype┼éniane przez rodzic├│w, a co si─Ö z tym wi─ů┼╝e, nie jest przekazywane ich potomstwu jako istotny element ┼╝ycia chrze┼Ťcija┼äskiego. St─ůd te┼╝, sama ceremonia chrztu ┼Ťw. i ┼Ťwiadoma obecno┼Ť─ç na niej rodzic├│w dziecka, mo┼╝e mie─ç istotne znaczenie w wype┼énianiu ich misji wychowawczej.

Przy w┼éa┼Ťciwie rozumianych i wype┼énianych zadaniach rodzic├│w wobec swego dziecka w dziedzinie wychowania religijnego, sta┼éyby si─Ö zb─Ödne zastrze┼╝enia jakie cz─Östo uzewn─Ötrzniaj─ů zatroskani duszpasterze w czasie przygotowa┼ä do chrztu czy przy innych okazjach, w kontaktach z m┼éodymi lud┼║mi, kt├│rzy zdecydowali si─Ö na dziecko, ale nie potrafi─ů czy nie chc─ů sta─ç si─Ö dla niego odpowiedzialnymi wychowawcami.

Chrzest dziecka ze zwi─ůzku niesakramentalnego

Maj─ůc na uwadze dobro duchowe dzieci, jak r├│wnie┼╝ jednolit─ů praktyk─Ö udzielania sakramentu chrztu ┼Ťw. dzieciom, kt├│rych rodzice ┼╝yj─ů bez sakramentu ma┼é┼╝e┼ästwa, przypominam, ┼╝e do chrztu nale┼╝y dopuszcza─ç wszystkie dzieci zg┼éoszone przez rodzic├│w lub prawnych opiekun├│w, je┼Ťli osoby te s─ů wierz─ůce i zobowi─ů┼╝─ů si─Ö, ┼╝e dzieci b─Öd─ů wychowywane w wierze, w kt├│rej zostan─ů ochrzczone (por. Instrukcja duszpasterska Episkopatu o udzielaniu sakramentu chrztu ┼Ťwi─Ötego dzieciom, 1975).

Wychowanie w wierze oznacza doprowadzenie dziecka do ┼Ťwiadomej przyja┼║ni z Chrystusem, a to dokonuje si─Ö przez: przekazanie dziecku podstawowych prawd wiary i zasad moralno┼Ťci g┼éoszonych przez Ko┼Ťci├│┼é katolicki, a przede wszystkim nauczenie dziecka modlitwy, w┼é─ůczenie go w ┼╝ycie wsp├│lnoty katolickiej (Msza ┼Ťw. niedzielna), posy┼éanie na nauk─Ö religii, doprowadzenie do pe┼énego udzia┼éu w Eucharystii i do przyj─Öcia sakramentu bierzmowania oraz wprowadzenie w dojrza┼ée i odpowiedzialne ┼╝ycie chrze┼Ťcijanina.

W zwi─ůzku z mo┼╝liwo┼Ťci─ů zaistnienia r├│┼╝nych sytuacji duszpasterskich ustala si─Ö:

  1. Nie nale┼╝y udziela─ç sakramentu chrztu ┼Ťw. ma┼éym dzieciom bez faktycznej wiedzy rodzic├│w lub prawnych opiekun├│w, a tym bardziej wbrew ich woli.
  2. Do udzielenia chrztu dziecku wystarczy pro┼Ťba jednego z rodzic├│w b─ůd┼║ prawnych opiekun├│w.
  3. Je┼Ťli chrzest zg┼éasza matka samotnie wychowuj─ůca dziecko (rzeczywi┼Ťcie samotna panna z dzieckiem), kt├│ra jest osob─ů praktykuj─ůc─ů chrzest winien odby─ç si─Ö bez dodatkowych wymaga┼ä.
  4. Je┼Ťli rodzice dziecka ┼╝yj─ů w konkubinacie (w zwi─ůzku cywilnym lub nawet bez takiego zwi─ůzku) i nie mog─ů zawrze─ç sakramentu ma┼é┼╝e┼ästwa z powodu przeszk├│d kanonicznych (wcze┼Ťniejsze ma┼é┼╝e┼ästwo sakramentalne jednego lub obojga rodzic├│w), jednak praktykuj─ů swoj─ů wiar─Ö w tym co jest dla nich mo┼╝liwe dziecko nale┼╝y ochrzci─ç, ┼╝─ůdaj─ůc na pi┼Ťmie o┼Ťwiadczenia rodzic├│w i chrzestnych, ┼╝e zobowi─ůzuj─ů si─Ö wychowa─ç dziecko w wierze katolickiej.
  5. Je┼Ťli o chrzest swego dziecka prosz─ů rodzice ┼╝yj─ůcy w konkubinacie (w zwi─ůzku cywilnym lub nawet bez takiego zwi─ůzku), kt├│rzy nie maj─ů ┼╝adnych przeszk├│d kanonicznych do zawarcia sakramentalnego zwi─ůzku ma┼é┼╝e┼äskiego nale┼╝y stara─ç si─Ö o doprowadzenie rodzic├│w dziecka do zawarcia sakramentu ma┼é┼╝e┼ästwa przed chrztem ich dziecka. Idzie o zmobilizowanie rodzic├│w dziecka do uregulowania swego ┼╝ycia wed┼éug zasad wiary katolickiej, do tego by mogli ┼╝y─ç w przyja┼║ni z Bogiem i dawa─ç dobry przyk┼éad swemu dziecku. Wszystko to jednak musi si─Ö odbywa─ç w taki spos├│b, by nie by┼éo przymuszaniem do zawarcia sakramentu ma┼é┼╝e┼ästwa. Jakikolwiek bowiem przymus stanowi┼éby istotn─ů przeszkod─Ö do wa┼╝nego zawarcia ma┼é┼╝e┼ästwa. Nie nale┼╝a┼éoby zatem ┼╝─ůda─ç od rodzic├│w o┼Ťwiadczenia na pi┼Ťmie, ┼╝e zobowi─ůzuj─ů si─Ö do zawarcia ma┼é┼╝e┼ästwa sakramentalnego, traktuj─ůc takie zobowi─ůzanie jako warunek ochrzczenia dziecka. W przypadku odmowy zawarcia ma┼é┼╝e┼ästwa, je┼Ťli rodzice dziecka mimo takiej postawy praktykuj─ů swoj─ů wiar─Ö w tym co jest dla nich mo┼╝liwe i jest nadzieja, ┼╝e dziecko b─Ödzie wychowane w wierze, nale┼╝y mu udzieli─ç chrztu ┼╝─ůdaj─ůc na pi┼Ťmie o┼Ťwiadczenia rodzic├│w chrzestnych, ┼╝e zobowi─ůzuj─ů si─Ö w spos├│b szczeg├│lny do troski o chrze┼Ťcija┼äskie wychowanie dziecka Je┼╝eli natomiast nie ma zupe┼énie nadziei na wychowanie dziecka w wierze, w kt├│rej ma otrzyma─ç chrzest udzielenie sakramentu nale┼╝y od┼éo┼╝y─ç, wyja┼Ťniaj─ůc rodzicom przyczyn─Ö takiej decyzji (por. kan. 868 ┬ž 1, 2 KPK).
  6. Chrzest dziecka po si├│dmym roku ┼╝ycia (np. przed Pierwsz─ů Komuni─ů ┼Ťw.) udzielany jest pod warunkiem, ┼╝e osoba ta ucz─Öszcza na lekcje religii i uczestniczy w ┼╝yciu religijnym. W tym wypadku rodzice prosz─ů o chrzest dziecka w formie pisemnej, skierowanej do proboszcza parafii, kt├│ry zwraca si─Ö do Kurii o pozwolenie na chrzest, za┼é─ůczaj─ůc stosowne dokumenty.
  7. Nale┼╝y uwa┼╝a─ç za regu┼é─Ö, ┼╝e dziecko ma przyjmowa─ç chrzest w ko┼Ťciele parafialnym jego rodzic├│w, chyba ┼╝e co innego doradza s┼éuszna przyczyna (por. kan. 857 ┬ž 2 KPK). W tym drugim przypadku jednak kap┼éan, kt├│ry mia┼éby udzieli─ç chrztu nie swojemu parafianinowi, powinien uprzednio porozumie─ç si─Ö z proboszczem rodzic├│w dziecka.
  8. W zetkni─Öciu si─Ö z trudnymi lub zawik┼éanymi problemami z zakresu chrztu, duszpasterz, w poczuciu odpowiedzialno┼Ťci przed Bogiem za owoce ┼éaski tego sakramentu, powinien w poszczeg├│lne wypadki dok┼éadnie wnika─ç, rozpatrzy─ç je, a nast─Öpnie podj─ů─ç odpowiedni─ů decyzj─Ö, lub w razie potrzeby zwr├│ci─ç si─Ö do Kurii.

Chrzest ludzi dorosłych

Nie zawsze jest tak, ┼╝e do chrztu przychodz─ů rodzice z ma┼éym dzieckiem prosz─ůc w jego imieniu o udzielenie tego sakramentu. Coraz cz─Ö┼Ťciej ludzie doro┼Ťli, nie ochrzczeni w dzieci┼ästwie, pragn─ů zosta─ç w┼é─ůczeni do grona dzieci Bo┼╝ych.

Takim osobom, jak w pierwszych wiekach chrze┼Ťcija┼ästwa, stawia si─Ö pewne wymagania, kt├│re maj─ů na celu przygotowanie ich do ┼Ťwiadomego przyj─Öcia tego sakramentu. Troszcz─ůc si─Ö o odpowiednie przygotowanie doros┼éych do podj─Öcia w spos├│b ┼Ťwiadomy decyzji o przyj─Öciu chrztu, Prawodawca ko┼Ťcielny zaznaczy┼é: doros┼éy zamierzaj─ůcy przyj─ů─ç chrzest winien by─ç dopuszczony do katechumenatu i wedle mo┼╝no┼Ťci przez r├│┼╝ne stopnie doprowadzony do wtajemniczenia sakramentalnego(kan. 851 nr 1 KPK).

Katechumenat, czyli przygotowanie doros┼éego do przyj─Öcia sakramentu chrztu ┼Ťw., nie ogranicza si─Ö jedynie do wyja┼Ťnienia dogmat├│w i przykaza┼ä, lecz ma kszta┼étowa─ç ca┼ée ┼╝ycie chrze┼Ťcija┼äskie. Wa┼╝ne jest, jak m├│wi Dekret o dzia┼éalno┼Ťci misyjnej Ko┼Ťcio┼éa Soboru Watyka┼äskiego II, by katechumen├│w odpowiednio wprowadzi─ç w tajemnic─Ö zbawienia i praktyk─Ö obyczaj├│w ewangelicznych, a przez ┼Ťwi─Öte obrz─Ödy, spe┼éniane w kolejnych odst─Öpach czasu, wtajemniczy─ç ich w ┼╝ycie wiary, liturgii i mi┼éo┼Ťci Ludu Bo┼╝ego.

Konferencja Episkopatu Polski ustali┼éa, ┼╝e przygotowanie katechumen├│w do chrztu powinno zawiera─ç nast─Öpuj─ůce elementy:

  1. przekazanie zasad wiary i moralno┼Ťci;
  2. wprowadzenie w praktyk─Ö modlitwy osobistej i ┼Ťwiadomego uczestnictwa w liturgii;
  3. wprowadzenie w praktyk─Ö ┼╝ycia chrze┼Ťcija┼äskiego;
  4. kszta┼étowanie postawy apostolskiej i wsp├│┼édzia┼éania w ewangelizacyjnej misji Ko┼Ťcio┼éa.

Oczywi┼Ťcie, odpowiedzialnymi za wystarczaj─ůce przygotowanie katechumen├│w do przyj─Öcia sakramentu chrztu s─ů duszpasterze, kt├│rzy mog─ů, a nawet powinni wsp├│┼épracowa─ç z katechetami ┼Ťwieckimi, wykazuj─ůc tym samym dba┼éo┼Ť─ç o ich komplementarne przygotowanie. Uk┼éadaj─ůc program powinni zadba─ç o to, by by┼é on dostosowany do poziomu intelektualnego i wiedzy religijnej kandydat├│w.

Udzielenie chrztu doros┼éemu w zwyk┼éych warunkach uzale┼╝nione jest nie tylko od w┼éa┼Ťciwie odbytego katechumenatu, u┼Ťwiadomienia mu konieczno┼Ťci ┼╝alu za grzechy, ale przede wszystkim niezb─Ödne jest wyra┼╝enie przez niego woli przyj─Öcia chrztu. Poza tym, w my┼Ťl kan. 863 KPK: O chrzcie doros┼éych, przynajmniej tych, kt├│rzy uko┼äczyli czternasty rok ┼╝ycia, powinien by─ç powiadomiony biskup diecezjalny, a┼╝eby, je┼Ťli uzna to za wskazane, sam udzieli┼é chrztu.

Sytuacja zmienia si─Ö zasadniczo w niebezpiecze┼ästwie utraty ┼╝ycia. Doros┼éy, znajduj─ůcy si─Ö w niebezpiecze┼ästwie ┼Ťmierci, mo┼╝e by─ç ochrzczony, je┼Ťli maj─ůc jak─ů┼Ť znajomo┼Ť─ç g┼é├│wnych prawd wiary, ujawni w jakikolwiek spos├│b intencj─Ö przyj─Öcia chrztu i przyrzeknie, ┼╝e b─Ödzie zachowywa┼é nakazy chrze┼Ťcija┼äskiej religii (kan. 865┬ž2 KPK).

Ko┼Ťci├│┼é wyra┼║nie zach─Öca, by doros┼éy przyjmuj─ůcy chrzest, gdy nic nie stoi na przeszkodzie, przyj─ů┼é tak┼╝e sakrament bierzmowania i uczestniczy┼é w spos├│b pe┼ény w Eucharystii (por. kan. 866 KPK). Oczywi┼Ťcie taka sytuacja mo┼╝e mie─ç miejsce tylko wtedy, gdy doros┼éego chrzci biskup lub prezbiter, kt├│ry w tej sytuacji staje si─Ö tak┼╝e szafarzem bierzmowania (por. kan. 883 KPK).