Historia

Diecezj─Ö koszali┼äsko-ko┼éobrzesk─ů utworzy┼é papie┼╝ Pawe┼é VI bull─ů┬áEpiscoporum Poloniae coetus┬áz dnia 28 czerwca 1972 roku. Diecezja zosta┼éa erygowana┬áw nawi─ůzaniu do misyjnego biskupstwa w Ko┼éobrzegu, kt├│re powsta┼éo w roku 1000.

Tekst bulli┬áEpiscoporum Poloniae coetus┬áeryguj─ůcej diecezj─Ö.

Historia diecezji w formie kalendarium

Powiedzieli o diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej (wybrał ks. Piotr Zieliński)

papie┼╝ Jan Pawe┼é II –┬á„Miejsce, na kt├│rym si─Ö spotykamy u pocz─ůtku mojej czwartej z kolei papieskiej pielgrzymki do Ojczyzny, ma wymow─Ö szczeg├│ln─ů. Stajemy tutaj wobec jakiego┼Ť istotnego fragmentu naszych dziej├│w, u samych tych┼╝e dziej├│w pocz─ůtku. Miasto Ko┼éobrzeg wi─ů┼╝e si─Ö z donios┼éymi wydarzeniami roku tysi─Öcznego. Trudno mi nie przypomnie─ç tych wydarze┼ä, kt├│re wi─ů┼╝─ů si─Ö z imieniem Boles┼éawa Chrobrego, pierwszego w┼éadcy Polski ozdobionego kr├│lewsk─ů koron─ů. To on w┼éa┼Ťnie – syn i nast─Öpca Mieszka – obrysowuj─ůc kszta┼ét piastowskiego pa┼ästwa, uwydatni┼é t─Ö ziemi─Ö i ten gr├│d: Ko┼éobrzeg. Sta┼éo si─Ö to na przed┼éu┼╝eniu Chrztu, jaki Polska przyj─Ö┼éa w 966 r., w osobie swego pierwszego historycznego w┼éadcy. Sta┼éo si─Ö to jako owoc wie┼äcz─ůcy apostolsk─ů misj─Ö Wojciecha, biskupa Pragi, syna pobratymczego narodu czeskiego. Misjonarz leg┼é pod mieczem poga┼äskich Prus├│w u brzeg├│w Ba┼étyku w r. 997. U grobu m─Öczennika w Gnie┼║nie mia┼é miejsce historyczny zjazd, w kt├│rym cesarz Otto III oraz legat papie┼╝a Sylwestra II potwierdzili pierwsz─ů na ziemiach polskich metropoli─Ö jako owoc stara┼ä Boles┼éawa. Metropolia gnie┼║nie┼äska sta┼éa si─Ö fundamentem organizacji – nie tylko Ko┼Ťcio┼éa, ale i piastowskiego pa┼ästwa. Fundament ten przetrwa┼é dot─ůd: z g├│r─ů tysi─ůc lat. Obok Krakowa i Wroc┼éawia (i obok Poznania, gdzie biskupstwo istnia┼éo od czas├│w Chrztu) do tej fundamentalnej struktury wszed┼é w├│wczas – w r. 1000 – r├│wnie┼╝ Ko┼éobrzeg. Niech to przypomnienie z dalekiej przesz┼éo┼Ťci narod├│w le┼╝─ůcych w centrum Europy stanie si─Ö dzi┼Ť na nowo ┼╝yczeniem i zapowiedzi─ů europejskiej przysz┼éo┼Ťci u progu nowego tysi─ůclecia. Niech duch cesarza Ottona i kr├│la Boles┼éawa zwi─ůzany – przez pami─Ö─ç ┼Ťwi─Ötego Wojciecha – zwi─ůzany wzajemnym braterstwem i poszanowaniem powr├│ci do naszych dziej├│w jako kamie┼ä w─Ögielny pokoju i wsp├│┼épracy.

Drodzy synowie i c├│rki tej ziemi nad Ba┼étykiem. Kiedy przyszed┼é czas, ┼╝e S┼éowo Bo┼╝e znalaz┼éo tutaj miejsce w Ko┼éobrzegu za czas├│w Boles┼éawa Chrobrego, po niewielu latach pierwszy biskup Reinbern zosta┼é wygnany – i stare wr├│ci┼éo na kilka jeszcze pokole┼ä. Dopiero misjonarz – biskup Otto z Bambergu utrwali┼é chrze┼Ťcija┼ästwo nad Ba┼étykiem i na ca┼éym zachodnim Pomorzu. Wiele stuleci dzieli nas od tamtych czas├│w. Przecie┼╝ wy sami jeste┼Ťcie tutaj od kilkudziesi─Öciu dopiero lat – a wasz biskup Ignacy jest od roku 1972 zaledwie drugim z kolei po Reinbernie biskupem w Ko┼éobrzegu. Wyra┼╝am wdzi─Öczno┼Ť─ç za przygotowanie do tego eucharystycznego spotkania diecezji koszali┼äsko-ko┼éobrzeskiej nad Ba┼étykiem.

Modlili┼Ťmy si─Ö wsp├│lnie na r├│┼╝a┼äcu. Ciesz─Ö si─Ö bardzo, ┼╝e ten r├│┼╝aniec o zasi─Ögu uniwersalnym da┼é te┼╝ wyraz uniwersalnego, og├│lnoko┼Ťcielnego w┼é─ůczenia waszego koszali┼äsko-ko┼éobrzeskiego Ko┼Ťcio┼éa. Jeste┼Ťcie w tej wielkiej wsp├│lnocie ludu Bo┼╝ego, w tej wielkiej wsp├│lnocie Ko┼Ťcio┼é├│w, kt├│re na ca┼éym ┼Ťwiecie tworz─ů jeden Ko┼Ťci├│┼é, jeden Chrystusowy Ko┼Ťci├│┼é, jeden apostolski i katolicki Ko┼Ťci├│┼é, ┼Ťwi─Öty Ko┼Ťci├│┼é. Ta wsp├│lnota si─Ö przez was wzbogaci┼éa i stale wzbogaca. R├│wnocze┼Ťnie wy, czerpi─ůc z tej wsp├│lnoty, stale si─Ö wzbogacacie, dojrzewacie”┬á(Koszalin, 1 czerwca 1991 roku).

bp┬áIgnacy Je┼╝┬á–┬á„To by┼éo w Krakowie 28 czerwca 1972 r. w siedzibie arcybiskup├│w krakowskich. A by┼é nim wtedy ks. kard. Karol Wojty┼éa. Tam w jego obecno┼Ťci og┼éoszono wtedy decyzj─Ö o erygowaniu nowej diecezji. Diecezji bardzo du┼╝ej terenowo – prawie 20 tysi─Öcy kilometr├│w kwadratowych. Na tym rozleg┼éym terenie mieszka przesz┼éo 1 milion mieszka┼äc├│w. To powoduje, ┼╝e g─Östo┼Ť─ç zaludnienia jest bardzo niska i to ma swoje konsekwencje duszpasterskie, bo parafie s─ů terenowo bardzo du┼╝e, wioski i kolonie bardzo od siebie oddalone i st─ůd trudniej o tak bardzo wa┼╝n─ů duszpastersko wi─Ö┼║ parafialn─ů. Na szcz─Ö┼Ťcie mamy du┼╝o ko┼Ťcio┼é├│w, szczeg├│lnie tych ma┼éych, wiejskich. Dla ksi─Ö┼╝y s─ů one ogromnym utrudzeniem, gdy idzie o dojazdy do nich, szczeg├│lnie w niedziel─Ö i ┼Ťwi─Öta, ale s─ů b┼éogos┼éawie┼ästwem dla duszpasterskiej pracy. Niezale┼╝nie od tej ich du┼╝ej liczby musimy budowa─ç jeszcze nowe ko┼Ťcio┼éy, zw┼éaszcza w du┼╝ych, nowo powsta┼éych osiedlach miejskich. Dzi─Öki posiadanym ┼Ťwi─ůtyniom, dzi─Öki duchowie┼ästwu, kt├│rego ilo┼Ťciowo mamy ci─ůgle jeszcze za ma┼éo – na jednego kap┼éana przypada prawie 3 tysi─ůce wiernych – dzi─Öki temu Ko┼Ťci├│┼é dokona┼é wspania┼éego dzie┼éa zakorzenienia ludzi, kt├│rzy tu przybyli, bo bardzo du┼╝a cz─Ö┼Ť─ç ludno┼Ťci tej diecezji to ludzie, kt├│rzy tu przybyli jako osadnicy wojskowi, jako przesiedle┼äcy z teren├│w wschodnich, kt├│re znalaz┼éy si─Ö poza granicami naszej ojczyzny, a cz─Östo ludzie, kt├│rzy szukali tu lepszych warunk├│w ┼╝ycia. Wszyscy oni znale┼║li si─Ö tutaj u siebie w domu, jak m├│wimy pi─Öknym zwrotem polskiego j─Özyka. Pomoc─ů w tym by┼é im przede wszystkim Ko┼Ťci├│┼é: poprzez parafi─Ö, poprzez Msz─Ö ┼Ťw., poprzez s┼éowo Bo┼╝e, poprzez sprawowane sakramenty. Dzisiaj zdecydowan─ů wi─Ökszo┼Ť─ç tego spo┼éecze┼ästwa stanowi─ů ludzie m┼éodzi, kt├│rzy si─Ö tutaj po wojnie urodzili. Od czas├│w powstania tu nowej diecezji czuj─ů si─Ö oni wsp├│lnot─ů zwart─ů i pr─Ö┼╝n─ů, kt├│ra nie boi si─Ö podejmowa─ç zada┼ä trudnych, wymagaj─ůcych wielu ofiar i po┼Ťwi─Öce┼ä. Tak by┼éo wtedy, gdy rzucili┼Ťmy my┼Ťl budowy nowego seminarium duchownego, dopiero co przez Ciebie, Ojcze ┼Üwi─Öty, po┼Ťwi─Öconego. Ciesz─ů si─Ö mieszka┼äcy pi─Öknem ziemi swojej diecezji. Dobrze si─Ö im tu mieszka. Prawie 200 km wybrze┼╝a Morza Ba┼étyckiego z jeszcze na og├│┼é czyst─ů wod─ů i pi─Öknym nadmorskim piaskiem, wiele las├│w i p├│l uprawnych, nie zniszczonych jeszcze wp┼éywami przemys┼éu, bo go tutaj ma┼éo. Cieszymy si─Ö t─ů nasz─ů diecezj─ů i t─Ö rado┼Ť─ç wypowiadamy szczeg├│lnie dzisiaj, bo jest zwielokrotniona obecno┼Ťci─ů Waszej ┼Üwi─ůtobliwo┼Ťci”┬á(Koszalin, 1 czerwca 1991 roku).

bp Czes┼éaw Domin┬á– „Sytuacja gospodarcza na terenie naszej diecezji stwarza obecnie szans─Ö przejmowania ziemi przez ludzi pracowitych; do ko┼äca bowiem grudnia 1992 r. wszystkie dotychczasowe Pa┼ästwowe Gospodarstwa Rolne maj─ů by─ç zlikwidowane i przej─Öte przez Agencj─Ö W┼éasno┼Ťci Rolnej Skarbu Pa┼ästwa. PGR-y obejmowa┼éy na terenie naszej diecezji ponad 400 tysi─Öcy ha. Do ko┼äca pa┼║dziernika 1992 r. w zlikwidowanych dotychczas gospodarstwach utraci┼éo ju┼╝ prac─Ö kilkana┼Ťcie tysi─Öcy pracownik├│w PGR, za kt├│rymi to cyframi nale┼╝y tak┼╝e widzie─ç ca┼ée rodziny. Zasi┼éek dla bezrobotnych wyp┼éacany jest jedynie przez kr├│tki okres, potem rodziny te przechodz─ů na wsparcie pomocy spo┼éecznej. Zach─Öcam wi─Öc ojc├│w rodzin, kt├│rzy utracili prac─Ö, by odwa┼╝nie zdecydowali si─Ö na przej─Öcie cho─ç ma┼éego area┼éu ziemi. Obecnie bowiem nadarza si─Ö do tego jednorazowa, skromna okazja. Ka┼╝da parafia naszej diecezji mo┼╝e do ko┼äca grudnia 1992 r. uzyska─ç 15 ha ziemi na w┼éasno┼Ť─ç. Te 15 ha ziemi mogliby┼Ťmy podzieli─ç na r├│┼╝nej wielko┼Ťci dzia┼éki i da─ç w u┼╝ytkowanie lub dzier┼╝aw─Ö rodzinom bezrobotnych. Wspomniane dzia┼éki chcemy przydzieli─ç niezale┼╝nie od wyznania czy ┼Ťwiatopogl─ůdu: zar├│wno katolikom obrz─ůdku rzymskiego, jak i bizantyjsko-ukrai┼äskiego, prawos┼éawnym czy ewangelikom, a nawet ludziom ci─ůgle jeszcze dalekim od Pana Boga i uwa┼╝aj─ůcym si─Ö za niewierz─ůcych. Ziemia ta pozostanie w┼éasno┼Ťci─ů parafii i b─Ödzie dana rodzinie w u┼╝ytkowanie lub dzier┼╝aw─Ö na okres okre┼Ťlony umow─ů, jedynie z obowi─ůzkiem p┼éacenia podatku rolnego”┬á(List pasterski na niedziel─Ö, 1 listopada 1992 roku).

bp Marian Go┼é─Öbiewski┬áÔÇô „Nie wiem jakie uczucia ┼╝ywi┼é w swoim sercu pierwszy biskup w Ko┼éobrzegu Reinbern z Merserburga ustanowiony w 1000 roku. Przychodz─Ö tutaj, aby umacnia─ç wiar─Ö Ludu Bo┼╝ego, kt├│ry po II wojnie ┼Ťwiatowej osiedli┼é si─Ö na terenie diecezji koszali┼äsko-ko┼éobrzeskiej. Przybyli┼Ťcie tutaj z r├│┼╝nych stron Rzeczypospolitej na ziemie, kt├│re kiedy┼Ť by┼éy s┼éowia┼äskie, a p├│┼║niej przechodzi┼éy burzliwe dzieje. Tutaj odkryli┼Ťcie i zbudowali┼Ťcie swoj─ů now─ů Ojczyzn─Ö. Moja my┼Ťl biegnie po jak┼╝e rozleg┼éym i zarazem pi─Öknym terenie tej diecezji; tak cudownie wyhaftowanym r─Ök─ů Stw├│rcy: od Krzy┼╝a Wielkopolskiego po S┼éupsk, od Ko┼éobrzegu po Skrzatusz i Pi┼é─Ö. Ws┼éuchuj─Ö si─Ö w szum fal morskich i obejmuj─Ö swoim sercem to wszystko, co stanowi tre┼Ť─ç Diecezji Koszali┼äsko-Ko┼éobrzeskiej. Chcia┼ébym ogarn─ů─ç moj─ů my┼Ťl─ů i uczuciem ka┼╝de miasto, osiedle, ka┼╝d─ů wiosk─Ö i miejscowo┼Ť─ç, a przede wszystkim ka┼╝d─ů parafi─Ö i rodzin─Ö, gdzie t─Ötni ┼╝ycie wiary, gdzie kwitnie ┼╝ycie sakramentalne, gdzie g┼éoszona jest Dobra Nowina”┬á(S┼éowo w dniu ┼Ťwi─Öce┼ä biskupich i ingresu, 31 sierpnia 1996 roku)

bp Kazimierz Nycz┬á–┬á„M├│j biskupi pier┼Ťcie┼ä ma oznacza─ç za┼Ťlubiny, ze starym i m┼éodym r├│wnocze┼Ťnie, Ko┼Ťcio┼éem koszali┼äsko-ko┼éobrzeskim, kt├│ry zosta┼é mi powierzony przez Chrystusa. Pocz─ůtki Ko┼Ťcio┼éa na tej ziemi si─Ögaj─ů roku tysi─Öcznego, kiedy to w Krakowie, Wroc┼éawiu i Ko┼éobrzegu ustanowiono diecezje i przyporz─ůdkowano je metropolii gnie┼║nie┼äskiej. St─ůd mo┼╝na i trzeba m├│wi─ç o diecezji prastarej, maj─ůcej szczeg├│lne prawo do patrona, ┼Ťw. Wojciecha. Po bez ma┼éa tysi─ůcu lat w roku 1972 diecezj─Ö odnowiono, wi─Öc w tym znaczeniu jest bardzo m┼éoda, reaktywowana w roku beatyfikacji m─Öczennika O┼Ťwi─Öcimia, zas┼éuguje na drugiego patrona, kt├│rym jest ┼Ťw. Maksymilian. Zwracam si─Ö ze s┼éowami podzi─Ökowa┼ä do umi┼éowanego Ojca ┼Üwi─Ötego Jana Paw┼éa II. Jego troska o Ko┼Ťci├│┼é Koszali┼äsko-Ko┼éobrzeski wyra┼╝a┼éa si─Ö na wiele sposob├│w, mi─Ödzy innymi historyczn─ů wizyt─ů i po┼Ťwi─Öceniem seminarium w roku 1991. Prosimy ksi─Ödza Arcybiskupa Nuncjusza o przekazanie tych podzi─Ökowa┼ä Ojcu ┼Üwi─Ötemu. Prosimy te┼╝ nie┼Ťmia┼éo, ale z wielk─ů nadziej─ů, ┼╝e tysi─ůcletni Ko┼éobrzeg, pierwsza stolica diecezji, zawsze na Ojca ┼Üwi─Ötego czeka”┬á(S┼éowo na zako┼äczenie ingresu, 7 sierpnia 2004 roku).

bp Edward Dajczak┬á–┬á„W roku 2012 ┼Ťwi─Ötowa─ç b─Ödziemy czterdziestolecie ustanowienia naszej koszali┼äsko-ko┼éobrzeskiej diecezji. Ma ona swoj─ů niepowtarzaln─ů histori─Ö pisan─ů chrze┼Ťcija┼äsk─ů wiar─ů ludzi ┼╝yj─ůcych na tej ziemi, a dzisiaj budujemy j─ů dalej wiar─ů naszego pokolenia, ┼Ťwiadectwem naszego ┼╝ycia i pos┼éug─ů mi┼éo┼Ťci. Nasza diecezja to rodziny ÔÇô najwa┼╝niejsze wsp├│lnoty Ko┼Ťcio┼éa ÔÇô a dzisiaj bardzo zagro┼╝one brakiem mi┼éo┼Ťci i wielk─ů cz─Östotliwo┼Ťci─ů rozbicia. Diecezja to nasze parafie, kap┼éani, to te┼╝ problem nowych powo┼éa┼ä i aktywnych ludzi ┼Ťwieckich. To nasze miasta i wsie, domy pe┼éne mi┼éo┼Ťci i szcz─Ö┼Ťcia, to tak┼╝e domy dziecka, to ludzie odrzuceni, kt├│rych nikt nie kocha. To r├│wnie┼╝ pe┼éne szpitale, hospicja i chorzy w domach; ludzie wolni, ale r├│wnie┼╝ uzale┼╝nieni. Jest w┼Ťr├│d nas du┼╝o bezrobotnych i ci─ůgle wyje┼╝d┼╝aj─ůcych za prac─ů i lepszym ┼Ťwiatem daleko od rodzinnych stron, jak┼╝e cz─Östo poza Polsk─ů. Nasza diecezja to ludzie mocnej wiary karmi─ůcy si─Ö Bogiem na modlitwie i Eucharystii, ale to tak┼╝e ludzie bez wiary, kt├│rzy poszukuj─ů Boga i ci, kt├│rzy ju┼╝ nie potrafi─ů Go szuka─ç. Chc─Ö by─ç tak┼╝e g┼éosem tych, kt├│rzy ju┼╝ nie szukaj─ů i nigdy o modlitw─Ö nie poprosz─ů, dlatego mam odwag─Ö prosi─ç Ko┼Ťci├│┼é koszali┼äsko-ko┼éobrzeski o wielk─ů modlitw─Ö za nich. B├│g ka┼╝dego z nas powo┼éuje osobi┼Ťcie i po imieniu, ale najpe┼éniej do┼Ťwiadczamy Go we wsp├│lnocie”┬á(List pasterski z 29 listopada 2011 roku).